Od pewnego czasu zapoznaję się z klasykami literatury. Albo czytam, albo słucham w pracy (i nie mogę wyjść z zachwytu, że mam taką możliwość). No i prawda jest taka, że te "klasyki absolutne", wychwalane i otaczane kultem przez pokolenia, są po prostu... nudne. Często są stare, pisane powoli, z dużym przywiązaniem do opisu wszystkiego wokół, byle tylko nie kontynuować głównej nici fabularnej. Dla dzisiejszego odbiorcy, który wymaga szybkiej akcji i dużej ilości bodźców, mogą być naprawdę ciężkie do przełknięcia.
Taka też była moja opinia - zapoznawałam się z klasykami, czekając na cud. "Może ten będzie ciekawy, w końcu jest taki popularny" - czasami faktycznie, ale to się tyczy raczej książek wydanych w XX w. i później. Reszta z reguły zostawiała słodko-gorzki posmak - z jednej strony satysfakcja, że znam kolejne wielkie dzieło kultury, ale z drugiej pytanie - dlaczego? Dlaczego to w ogóle jest dzieło kultury?
No i po przesłuchaniu Wielkiego Gatsby'ego w końcu zrozumiałam to, co inni miłośnicy klasyki wiedzą już zapewne od dawna.
Książka jako taka może nie być ciekawa. Ale liczy się też to, co jest wokół niej. Obraz społeczeństwa, także przekrój przez klasy społeczne. Moment w historii i wydarzenia fabularne z nim związane - często subtelne sugestie, w końcu nierzadko wydawano powieści w czasach cenzury. Bonapartyzm w rojalistycznej Francji. Polskość pod zaborami. Alkohol w czasach prohibicji. Długo by wymieniać.
Historia zawsze stanowiła moją piętę achillesową, ale od kiedy zaczęłam interesować się kanonem literatury, zgłębiam ją od innej strony - dzieło, które aktualnie czytam, skłania mnie do eksplorowania określonego momentu w dziejach. Dzięki spojrzeniu na życie człowieka w minionych czasach, wydarzenia historyczne wydają się bardziej namacalne i łatwiej je sobie wyobrazić, ale także zapamiętać - mózg lubi takie połączenia. Historia nadaje fabule głębi i sprawia, że wydaje się bardziej realistyczna. I wtedy książka, z pozoru toporna, może stać się wręcz projektem badawczym w temacie, który mnie interesuje :)
Połączenie literatury z historią to jest bardzo wartościowa sprawa, która rozwija na wielu płaszczyznach. Nie tylko zwiększa się wiedzę o świecie, ale także o człowieku na przełomie wieków. Klasyka to nie tylko fabuła, ale narzędzie rozumienia człowieka w czasie. Dylematy dręczące bohaterów na przestrzeni lat wydają się dosyć uniwersalne, ale jak bardzo zmienia się ich forma! To niesamowite widzieć, jak mocno reguły społeczne i normy prawne wpływały na rozumowanie ludzi. Same idee wydawały się często wznioślejsze, bardziej patetyczne. To sprawia, że ciężej się z nimi utożsamiać. A co bardziej trzyma przy książce niż podzielanie uczuć głównej postaci?
Nikogo do czytania takim wpisem pewnie nie zachęcę, ale przynajmniej przed samą sobą mogę udowodnić, że brnięcie przez strony powieści z ubiegłych wieków ma jakiś sens. Na ten moment mój cel stanowi dodanie do lektury jeszcze wymiaru filozoficznego, ale to już wisienka na torcie.
